Ngày Nhà giáo VN, 20/11 và Abraham Lincoln

Kính tặng các thầy cô,
Lá thư TT Abraham Lincoln gởi thày Hiệu trưởng ngôi trường mà con vị TT này theo học do tmaiduongthi dịch.

Kính thưa thầy,

Tôi biết rằng, không phải thất cả mọi người đều công bằng và chính trực, nhưng xin thày hãy dạy cho con tôi rằng đâu đó có những tên vô lại thì lại xuất hiện những vị anh hùng, nơi đâu có những chính khách vì quyền lợi riêng, nơi đó sẽ có những nhà lãnh đạo đầy tâm huyết. Xin thày hãy dạy cho con tôi, cứ mỗi kẻ đối nghịch ta phải đương đầu lại có những người đáng để ta kết bạn.
Tôi vẫn biết, bài học nào cũng phải tốn thời gian, nhưng xin thày hãy dạy cho con tôi rằng một đồng ta bỏ sức sẽ giá trị hơn cả năm đồng ta nhặt được.
Xin thày hãy dạy con tôi bài học những khi thất bại và niềm vui trong những chiến thắng vinh quang.
Xin thày hãy dạy cho con tôi tránh xa đố kỵ, nhận biết sự nhiệm kỳ của những chiến thắng lặng thầm.Xin thày hãy dạy cho con tôi rằng những kẻ chuyên đi ức hiếp người lại là những kẻ dễ dàng hèn hạ.
Xin thày hãy dạy cho con tôi, những diệu kỳ trong trang sách, rằng hãy lặng lẽ suy tư về những huyền bí vĩnh hằng của những cánh chim dưới bầu trời , của ong bướm dập dờn dưới ánh mặt trời trên sườn đồi xanh ngắt đầy hoa.
Hãy dạy cho con tôi, biết ngã xuống trong danh dự còn hơn vinh quang trong lừa dối. Xin thày hãy dạy cho con tôi biết bảo vệ chính kiến của mình, dù biết rằng nhiều người phản đối. Xin thày hãy dạy cho con tôi biết hòa nhã với những người đáng kính và cương cường đối với kẻ bất nhân.
Xin thày hãy dạy cho con tôi sức mạnh của niềm tin mà không chạy theo phường xu nịnh.
Xin thày hãy dạy cho con tôi biết gạn đục khơi trong khi lắng nghe ý kiến mọi người.
Xin thày hãy dạy cho con tôi cất tiếng cười trong những khi buồn bã và không ngại ngần khi đối mặt với những giọt nước mắt của mình.
Xin thày hãy dạy cho con tôi biết lánh xa những lời đường mật, biết tự cường trong những lúc bi quan.
Xin thày hãy dạy cho con tôi mang hết tinh thần và sức mạnh với trọn khối óc và trái tim để làm nên những việc phi thường nhất. Xin thày hãy dạy cho con tôi vững tay chèo lái trước bão tố đám đông.
Chỉ có sắt trui rèn trong lửa đỏ mới trở thành thép cứng ngày mai, xin thày đừng nuông chiều mà hãy đối xử nhẹ nhàng với con tôi. Xin thày hãy giúp cho con tôi lòng can đảm để đương đầu với những khó khăn và kiên tâm đối với dũng cảm của mình. Xin thày hãy dạy cho con tôi biết phụng sự lương tâm của mình và sau này là lương tâm nhân lọai.
Đây quả là niềm mong mỏi lớn lao, nhưng tôi xin đặt trọn niềm tin nơi thày. Tốt lành thay cho đứa con bé bỏng của tôi!

Abraham Lincoln
tmaiduongthi dịch

A letter written by Abraham Lincoln to the Headmaster of a school in which his son was studying. It contains an advice which is still relevant today for executives, workers, teachers, parents and students.

A Word To Teachers

“He will have to learn, I know, that all men are not just and all men are not true. But teach him also that for every scoundrel there is a hero; that for every selfish politician, there is a dedicated leader…
Teach him for every enemy there is friend. It will take time, I know, but teach him if you can that a dollar earned is of far more value than five found…
Teach him to learn to lose… and also to enjoy winning. Steer him away from envy, if you can, teach him the secret of quiet laughter. Let him learn early that the bullies ate the easiest to lick the dust…
Teach him if you can, the wonder of books… but also give him quiet time to ponder the eternal mystery of birds in sky, bees in the sin and flowers on a green hillside.
In school, teach him it is far more honorable to fail than to cheat…. teach to have faith in his own ideas, even if everyone tells him they are wrong.
Teach him to be gentle with gentle people and tough with the tough. Try to give my son strength no to follow the crowd when everyone getting on the band-wagon…
Teach him to listen to all men… but teach him also to filter all he hears on a screen of truth, and take only the good that comes through.
Teach him, if you can, how to laugh when he is sad… Teach him there is no shame in tears. Teach him to scoff at cynics and to beware of too much sweetness…
Teach him to sell his brawn and brain to the highest bidders, but never to put a price-tag on his heart and soul. Teach him to close his ears to a howling mob and stand and fight if thinks he is right.
Treat him gently, but do not cuddle him, because only the test of fire makes fine steel. Let him have the courage to be impatient… Let him have the patience to be brave.
Teach him always to have sublime faith in himself, because then he will have faith in humankind.
This a big order, but see what you can do… he is such a fine little fellow, my son!

Abraham Lincoln
TB
(i) TT Abraham Lincoln là người khởi xướng chống lại việc mở rộng chế độ nô lệ và cũng là người chấm dứt chế độ nô lệ tại Hoa Kỳ, cũng chính ông là người lãnh đạo đất nước trong thời gian xẩy ra nội chiến giữa hai mìền Nam Bắc. Do vậy, tuy là thơ gởi cho thầy hiệu trưởng nhưng ta thấy phảng phất các tâm tư, các quan điểm sống trong bối cảnh lịch sử nước Mỹ thời bấy giờ.

(ii) Xin lưu ý một điều, nhà trường mặc nhiên là nơi trang bị kiến thức cho học sinh, cho nên không thấy làm lạ khi vị TT đáng kính này chỉ yêu cầu các thày cô dạy con mình thành người trong tòan bộ lá thư.

(iii) Các nhận định nêu trên chỉ là ý kiến cá nhân, chưa biết đúng sai, mong các bạn chỉ giáo. Vì nếu biết được hòan cảnh ra đời bức thư này sẽ giúp ta phần nào hiễu rõ hơn ý tứ của tác giả muốn gởi gắm.

23 phản hồi

  1. Trong long ban co nguoi Thay de ban ton vinh va kinh trong khong ? Chac la co dung khong ban. Chuc ban ngay 20/11 that su co nhieu y nghia.

  2. cho muon cai bang tieng Anh nha tmaiduongthi. cai nay hay qua ah!

  3. Thật là bức thư vĩ đại của một người vĩ đại. Nó là bài học làm người nói chung chứ không riêng cho ngành giáo dục hay một ông Hiệu trưởg cụ thể nào…
    Anh xin copy được không? Cám ơn em!

  4. Ở đời muôn sự của chung!

  5. Xem TORO comment mà hoảng luôn, có toro làm anh yêu thì sướng quá, vì thế cho nên có sang bển bình luận rồi, chui sang coi, đã lắm.
    Trong thời hiệu còn tôn vinh Thầy Cô, xin gửi lời chúc mừng, cám ơn và tri ân thầy tmaiduong là người đã khai sáng cho một người sắp tăm tối, lại có phương pháp Tốt, hay, làm cho nhất tự thầy chỉ, nhất tự trò hiểu, dù nhất tự hay quên, bởi học trò quá cá biệt, lại ở cái tuổi nhớ nhớ quên quên… Chính vì thế mà tư tưởng ,luận điểm của TT.I. LINCOLN MỌI THỜI ĐẠI, MỌI QUỐC GIA ĐỀU CHƯA LÀM ĐƯỢC,..mong thầy cô cứ dạy đung,dạy hết lòng…rồi con trẻ thành người cùng lúc thành tài .Ơ3 đây phải có ý kiến của Cô Mai và hai anh TÝ…

  6. Good translation. Dang dinh muon dang tren bbcvietnamese.com neu dich gia dong y… Gia dinh xin cam on truoc.

  7. “Treat him gently, but do not cuddle him, because only the test of fire makes fine steel”. Vâng, xin Thầy hãy đối xử dịu dàng với con tôi, nhưng đừng ấp ủ nó quá đáng. Chỉ có thép đã tôi rèn trong lửa đỏ mới biết mình vững chắc đến nhường nào… Những lời nhắn nhủ thật chân tình!

  8. ” …
    Xin thày hãy dạy cho con tôi cất tiếng cười trong những khi buồn bã và không ngại ngần khi đối mặt với những giọt nước mắt của mình.
    Xin thày hãy dạy cho con tôi biết lánh xa những lời đường mật, biết tự cường trong những lúc bi quan … ”
    Mong xã hội phải lo cho người thầy giáo có một cuộc sống đầy đủ để họ yên tâm với nghề. Nghề giáo vốn là nghề thanh bạch, bản chất người thầy giáo vốn giản dị .. Cuộc sống giáo viên quá khó khăn di …

  9. Cảm ơn bạn về bài hay này. Tôi xin mượn đăng qua blog tôi nhé.

  10. ” … Hãy dạy cho con tôi, biết ngã xuống trong danh dự còn hơn vinh quang trong lừa dối. Xin thày hãy dạy cho con tôi biết bảo vệ chính kiến của mình, dù biết rằng nhiều người phản đối. Xin thày hãy dạy cho con tôi biết hòa nhã với những người đáng kính và cương cường đối với kẻ bất nhân .. ” Hay la` Tmaid di lam` tha^y` giao’ , co^ giao’ di ? Hinh` nhu* ngay` nay to^n su* trong. dao. cha(ng? ba(ng` ngay` xu*a ? Tie^ng’ ” Da. & Ca^u Thu*a ‘ ngay` cang` va(ng’ bong’ … 1 Bai` Vie^t’ tha^t. hay cho ngay` 20/11 . Thanks Tmai .. vai` dong` chia se? vo*i’ ban. Mong Tmai luo^n zui & nhu* y’ . Tha^n Noodle

  11. Nhận định của Tmai rất hay và đúng… Bản dịch của bạn cũng hay và sắc đấy!
    Gia đình mình cũng có đến 4 nhà giáo đấy. Ngày xưa mình cũng định theo nghiệp này nhưng sau đó thì không. Và bây giờ lại quay về: theo dõi mảng Giáo dục!
    Thật sự đây không chỉ là lá thư gởi cho 1 người thầy mà nó là lá thư gởi cho mọi người thầy!

  12. Đọc thêm từ bài của Hoa Ti đỀU RẤT HAY CẢ , NHƯ VẬY LÀ BÀI VIẾT RẤT TRÚNG, XEM LẠI ĐỂ vận dụng chút ít.
    Aí chà chà, trăm sự ” trò sai tại thầy, con hư tại Mẹ ” mô tê ra sao thầy phải dạy lại, nhất là những bí mật và bí quyết…

  13. Cho chau xin “cua chung” nay tu blog cua co nha? Cam on co nhieu. TT

  14. Nam Mô A Di Đà Phật
    Kính thưa tmaiduongthi,

    Rất vui mừng khi đọc bài dịch của bạn , rất có ý nghĩa trong ngày 20 tháng 11 .

    vì bạn đã nói : ở đời muôn sự của chung !

    nên kẻ học sinh (hs) này không e ngại mà THOÁNG QUA chia sẽ cảm nghĩ về bản dịch tiếng Việt .

    – “Teach him to learn to lose… and also to enjoy winning. ” hs này tạm dịch là : Dạy (cho con tôi) HỌC CÁCH THUA … và cũng như CÁCH HƯỞNG THỨC (MÙI VỊ) CHIẾN THẮNG .

    – “teach him the secret of quiet laughter. ” hs dịch là : Dạy (cho con tôi)Điều Bí Mật của những Nụ Cười tĩnh lặng .

    – “…teach him it is far more honorable to fail than to cheat…. ” hs dịch là : dạy (cho con tôi) đó là niềm vinh dự lớn để thất bại hơn là gian lận .

    – “Treat him gently, but do not cuddle him, because only the test of fire makes fine steel. ” hs dịch là : Đối xử (con tôi) Êm Ái , nhưng đừng cưng chìu , vì chỉ có bài Kiểm Tra của Lửa mới Làm Nên Thép Tốt .

    hs chưa học xong môn Tiếng Việt lớp 8 ở Việt Nam thì đã di cư sang Canada , thấm thoát đã hơn 12 năm trời , đã quen với lối sống ở Bắc Mỹ , nhưng lại có tâm muốn nghiên cứu thêm kinh điển của người xưa bằng tiếng Việt để bảo tồn tiếng Mẹ đẻ , mong uớc sau này còn có thể dạy cho con cháu biết nói và hiểu tiếng Việt .

    Trong vòng 100 năm , Sức Mạnh của Kinh Tế lẫn Quân Sự cùng với danh tiếng của các Trường Đại Học ở Bắc Mỹ , cốt tủy của sự thành công diệu kỳ đó , nằm ở chổ nào …. điều đó có đủ quan trọng đáng để cho các NHÀ GIÁO trên thế giới chú ý tìm hiểu bằng nụ cười tĩnh lặng , với thân tâm nhanh nhẹn … hay không ?

    Và lá thư của cố Tổng Thống Mỹ , đời thứ 16, Abraham Lincoln cũng là > a fine little love, letter !

    Vài dòng chia sẻ , chúc bạn luôn vui , nhiều sức , để bơi trong biển học mênh mông .

    Trân trọng kính chào bạn tmaiduongthi .

  15. Dear tmaiduongthi

    Truớc hết , Bill thành thật xin lỗi vì đã làm bạn không vui .

    However, :) it’s nice to hear your (i) , (ii) , (iii) , and (iv) feedback . 3 cái feedback đầu , Bill tạm thời miễn bàn . riêng cái feedback (iv), bạn dùng chữ “chỉ giáo” khi mà bạn đã nói “ở đời muôn sự của chung ” ?? kiến thức đã phổ biến thì là “của chung” mà , nó chỉ là của riêng khi còn trú trong tâm mà thôi .

    comment lần truớc, Bill có ghi rõ ràng là “THOÁNG QUA” vì thời gian lúc đó có hạn . Comment này thì chắc chắn là “Thảo Luận” vì có cảm đêm để nghiền ngẫm tại sao “thích” dịch “như vậy” .

    1) – “Teach him to learn to lose… and also to enjoy winning. ” hs này tạm dịch là : Dạy (cho con tôi) HỌC CÁCH THUA … và cũng như CÁCH HƯỞNG THỨC (MÙI VỊ) CHIẾN THẮNG .

    Học Cách Thua … học khi nào nên thua để mà “bảo tồn lực lượng” cho sau này có thể làm Cha Mẹ của mấy nhóc “Thành Công” . Bill gọi là “mấy nhóc” bởi vì “Người Hiền” khinh thường các sự thành công của mình , họ dành thời gian để mà tính chuyện “sắp tới” , sắp tới và sắp tới bởi vì Trên Đời Này có cả trăm ngàn công việc đang chờ họ làm , có hàng triệu, hàng tỷ nguời đang chờ “Nguời Hiền” giúp đỡ .

    Học Cách Thua hay là học cách (giả) thua :) … mấy chữ đó tuy ngắn lại cảm thấy ý nghĩa tuyệt vời , hihihiii : học cách thua .

    “… and also to enjoy winning. ” : = và cũng như CÁCH HƯỞNG THỨC (MÙI VỊ) CHIẾN THẮNG .

    :) người có đức : Nhân, Lễ , Nghĩa , Trí , Tính … thì sẽ biết cách hưởng thức (mùi vị) chiến thắng (to lớn) như thế nào để cho khỏi bị “ngàn năm bia miệng vẫn còn trơ trơ ” .còn mấy cái chiến thắng nhỏ thì huởng thức mùi Champagne cũng là “long trọng” lắm rồi .

    Hai câu đó , đi liền nhau rất thú vị, nếu hỏng biết học cách thua , thì làm sao biết huởng thức mùi vị chiến thắng .

    2) “teach him the secret of quiet laughter”

    Dear tmaiduongthi , would you please tell us : what is The Secret of Quiet Laughter ??? A “Quiet Laughter” có “The Secret” gì vậy ?

    tự nghĩ : secret = bí mật , quiet = “tĩnh lặng” , Laughter = nụ cười (chính xác hơn tiếng cười bởi vì có chữ quiet đằng truớc ) .

    quiet laughter = nụ cuời mỉm (mỉm = hỏng ra tiếng) .

    có 1 bài hát của Hòa Thượng Thích Tịnh Từ ở California, USA , đại khái như vầy : ” buổi sáng miệng mỉm cuời , buổi trưa miệng mỉm cuời , buổi tối miệng mỉm cuời , ta sẽ có 1 ngày vui . Ta sẽ thấy an lành ngay giữa cuộc đời này . Ta sẽ thấy hòa bình ngay trong trái tim ta .”

    :) nếu bạn vô trang : http://dict.vietfun.com/ , thì chữ “quiet” có nhiều ý nghĩa lắm . nhưng Bill thích dịch chữ “quiet” là “tĩnh lặng” .

    Tĩnh : nếu có >>> tĩnh tâm , tỉnh trí , tĩnh túc , thì mới có thể yên lặng 1 cách “kín đáo” , “thanh thản” , “thái bình” :) quiet , quiet , quiet …

    có lẽ Bill nên quiet là vừa … vì ở trang blog này , Bill đã hiểu lầm cái nghĩa : ở đời muôn sự của chung . giờ nghĩ lại , cảm thấy mình ba hoa khoát lát rất nhiều . tệ hơn nữa , cũng có thể bị chê là : …. :)

    Lần nữa , Bill xin thành thật xin lỗi , vì đã vô tình làm cho bạn tmaiduongthi không được vui .

    Trân trọng kính chào bạn tmaiduongthi

  16. @ bill vu thanh nguyen
    (i) Lá thơ này có nhiều bản dịch, xuất phát từ các người dịch khác nhau.
    Khi dịch từ tiếng nước ngòai ra tiếng Việt, đòi hỏi người dịch phải am hiểu tiếng nước ngòai (đượng nhiên) và phải am hiểu cả tiếng mẹ đẻ.
    (ii) Khi dịch phải cố gắng diễn đạt bằng ngôn ngữ của tiếng Việt, suy nghĩ và cách nói của người Việt. Và điều quan trọng là phải có nhịp điệu nhất định vì đây là tác phẩm ra đời hơn 100 năm.
    (iii)Nếu dịch từng câu từng chữ theo nghĩa đen thì thú thật, ai làm cũng được và chán phèo.
    (iv) Dù sao cũng cám ơn sự chỉ giáo của bạn, Mong có dịp học hỏi từ bạn nhiều điều thú vị hơn nữa.

  17. Trong phương pháp giáo dục mới của nước ngoài dành cho phổ thông, người ta không dạy theo chuẩn mực chứng minh định lý mà họ thường dạy theo cách phản biện, hoặc tìm khi nào vấn đề mà bạn đang làm đi tới chổ sai.
    “when the thing goes wrong” .
    – “Câu ở đời muôn sự của chung”, sẽ không thể nào đúng đối với kẻ bất hạnh, đói nghèo, nếu bạn nghĩ “sự” là đồ vật , là viên kim cương , là lạng vàng, người có tiền sẳn sàn ra giá cao hơn để mua một món hàng đấu giaálàm kỹ niệm, nhưng người nghèo thì sao? nếu “sự” là người cũng thế, vợ tôi là vợ tôi, không thể là vợ bạn.Như vậy, chữ “sự” ở đây phải có nghĩa là “sự việc”, ai cũng có thể làm được việc đó, ai cũng có thể cưu mang được việc đó.
    Thế nhưng ở một nơi nào đó thì “sự” đó chỉ dùng cho một đaá người mà họ gọi là “đồng chí” , bạn đừng mơ cái “sự” đó được trao cho bạn dù bạn có thiên tài lãnh đạo, bạn là tiến sĩ mà quốc tế thèm thuồng…
    Đôi dòng tâm sự, nếu các bạn nghe không được giống ý mình thì xin bỏ quá cho.
    Thân

  18. hi hi, làm thế nào mà chung được, có mà lọan, mình chỉ lấy ý từ câu thơ của một tác giả sống ở thế kỷ 19, Cao Bá Quát hay của Nguyễn Công Trứ gì đấy… đại lọai
    “Ở đời muôn sự của chung,
    Hơn nhau một tiếng anh hùng mà thôi”
    Do vậy nói “ở chung” nói vậy mà không phải vậy! Các bạn thắc mắc là đúng rồi.he he.

  19. Tmai ui .. Cai’ Thread nay` cang` ngay` cang` zui ro^i` da^y . Lam` o*n noi’ ro? chut’ xiu’ ve^` cai’ ” Muo^n Su*. Cua? Chung Nay` ma` Tmaid vie^t’ di .. ” Ne^u’ muo^n su*. cua? chung thie^t. thi` .. tui muo^n’ chie^c’ Lexus LS-470 ma` o^ng Chu? Tich. phu*o*ng` mo*i’ ta^u. wa’ . O^ng? hoc. to*i’ lo*p’ 7 .. lam` chu? tich. phu*o*ng` du*o*c. 10 na(m rui` .. Tui hoc. kha’ ho*n o^ng? nhie^u` .. ma` va^n? di chie^c’ Vespa ca` kho^? nay` bao nhie^u na(m nay . U*o*c’ zi` ca^u ” Muo^n Su*. Cua? Chung Kia Thanh` Su*. Tha^t. Cung? Chi? la` u*o*c’ mo* tho^i .

  20. Haiza. Em tmai tự dịch ah.Thú vị thiệt đó.

  21. @tmaid.. em dịch như thế là cũng thoát nghĩa lắm, mà lại smooth nữa, nhưng hãy để ý tới điều Bill nói, rất có lý đấy.
    Vui!

  22. Cám ơn và trân trọng ý kiến đóng góp của tất cả các bạn.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: